دعاوی ورود و جلب شخص ثالث توسط موسسه حقوقی

دعاوی ورود و جلب شخص ثالث توسط موسسه حقوقی:

دعاوی ورود و جلب شخص ثالث توسط موسسه حقوقی ، هر دعوایی دو طرف دارد، خواهان و خوانده اصلی دعوا؛ شاید کسانی هم مانند وکیل، وصی، قیم، ورثه یا قائم ‌مقام هم در دعوا نقش داشته باشند اما آنها هم در واقع به تبع همان خواهان و خوانده اصلی وارد دعوا شده اند. اگر غیر از خواهان و خوانده اصلی (وابستگان آنها)، شخص دیگری هم در دعوا ذی‌نفع باشد، باید به عنوان «ثالث» وارد دعوا شود؛ «ورود ثالث» یا «جلب ثالث» دارای مقررات خاصی خواهد بود.

مفهوم «ثالث» هم در مورد ورود شخص ثالث و هم جلب شخص ثالث و هم در مورد اعتراض ثالث صدق می‌کند. هرچند که موارد و تشریفات طرح این نوع دعاوی با یکدیگر متفاوت است.

طبق ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی: شخص ثالثی که خود را در دعوای در حال رسیدگی ذی‌نفع می‌داند، می‌تواند با تقدیم دادخواست در این دعوا وارد شود.

همچنین طبق ماده ۴۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی:

در صورتی که هر نوع رأیی در حقوق شخص ثالث خلل وارد آورد، ثالث می‌تواند نسبت به رأی صادره اعتراض کند که این اقدام اصطلاحاً «اعتراض شخص ثالث» نامیده می‌شود.

ورود ثالث :

بدین‌ معناست که ثالثی که برای خود مستقلاً حقی قایل است یا خود را در محق شدن یکی از طرفین ذی‌نفع می‌داند، می‌تواند با تقدیم دادخواست و قبل از صدور رأی در دادرسی وارد شود.
هرچند ماده ۵۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صریحاً پیش‌بینی نکرده، اما با توجه به ملاک ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، هر گاه در شعبه دیوان رأی صادر شده باشد، امکان ورود ثالث منتفی است. زیرا دعوایی وجود ندارد که بتوان در آن وارد شد. البته اگر از شعبه دیوان (اعم از بدوی یا تجدید نظر) رأیی صادر شود که در حقوق شخص ثالث خللی وارد آورد، ثالث می‌تواند ظرف دو ماه از تاریخ اطلاع از حکم نسبت به آن اعتراض کند.

بر اساس ماده ۵۷ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مرجع صالح برای رسیدگی به اعتراض شخص ثالث، شعبه‌ ای است که به پرونده رسیدگی و نسبت به آن رأی صادر کرده است. بر اساس مواد ۳۴ و ۷۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، دستور موقت از شعبه بدوی دیوان عدالت اداری یا شعبه تجدیدنظر دیوان ممکن است صادر شود. شعبه رسیدگی‌کننده در صورت احراز ضرورت و فوریت موضوع، بر حسب مورد، دستور موقت مبنی بر توقف اجرای اقدامات، تصمیمات و آرای مزبور یا انجام وظیفه، صادر می‌کند که این مورد نیز در ماده ۳۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری آمده است.

دعاوی ورود و جلب شخص ثالث توسط موسسه حقوقی ، شما عزیزان میتوانید برای اطلاعات بیشتر حقوقی در زمینه ی دعوای اعتراض شخص ثالث و همچنین مرجع صالح رسیدگی به این موضوع و گرفتن مشاوره حقوقی از موسسه حقوقی آوا با شماره های موسسه حقوقی تماس گرفته و یا از طریق دنبال کردن مطالب حقوقی در مجله ی حقوقی موسسه آوا بهره مند شوید.

 

ورود ثالث:

ورود ثالث یعنی حالتی که ثالث به طور مستقل در یک دعوای در جریان، مدعی حق مستقلی برای خویش بوده یا خود را در ذی‌حق شدن یکی از طرفین، ذی‌نفع می داند. این شخص باید با تقدیم دادخواست در چنین دعوایی وارد شود. بنابراین وارد ثالث، مدعی (خواهان) محسوب می‌شود و در دعوای تمام عیاری که وی طرح می‌کند، باید تمامی شرایط و مندرجات الزامی دادخواست که از جمله در مواد ۵۱ الی ۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است، رعایت شود.

به عبارت دیگردعوای ورود شخص ثالث عبارت است از اقدام قانونی شخص ثالث اعم از حقیقی یا حقوقی به‎موجب ارائه و تقدیم دادخواستی مستقل به دادگاه رسیدگی‌کننده به اصل دعوی به طرفیت یکی از طرفین یا هر دو طرف دعوای اصلی (خواهان، خوانده یا هر دو) جهت ورود در موضوع دادرسی اصلی، به‎منظور ابراز ادعای حق مستقلی جهت خویش نسبت به تمام یا بخشی از خواسته دعوای اصلی و یا اعلام ذی‌نفع بودن در محق شدن یکی از طرفین دعوای اصلی، که شامل رسیدگی در مرحله بدوی و نیز مرحله تجدیدنظر هم می‎شود.

 نکته حایز اهمیت در این خصوص این‎ است که در هر صورت “وارد ثالث باید مبنای ورود خود را به دعوی اصلی به نحو صریح اعلان نماید و در صورت عدم تصریح، به موجب مواد ۵۱ و ۵۳ قانون آیین دادرسی مدنی اخطار رفع نقص صادر خواهد شد.

در این خصوص ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ مدنی مقرر می‎‌دارد: “هرگاه شخص ثالثی در موضوع دادرسی اصحاب دعوای اصلی برای خود مستقلاً حقی قائل باشد و یا خود را در محق شدن یکی از طرفین ذی‎نفع بداند، می‌تواند تا وقتی که ختم دادرسی اعلام نشده است، وارد دعوا گردد چه این که رسیدگی در مرحله بدوی باشد یا در مرحله تجدیدنظر. در این‎صورت نامبرده باید دادخواست خود را به دادگاهی که دعوی در آن‎جا مطرح است تقدیم و در آن منظور خود را به طور صریح اعلام نماید.”

 

مطالب بیشتر  وظایف موسسه حقوقی در جلسه دادرسی

حقوق متعلق به شخص ثالث:

طبق صحبت های گفته شده هر شخصی اعم از حقیقی یا حقوقی که خود را در دعوای حقوقی بین دو نفر ذی‎حق بداند یا در حاکم شدن یکی از طرفین خود را ذی‎نفع بداند می‎تواند با تقدیم دادخواست قبل از اعلام ختم رسیدگی وارد در دو حالت وارد دعوی شود.

بررسی حالت اول: شخص ثالث برای خود مستقلاً حقی قائل است مثل این است که در دعوای مدنی بین طرفین اصلی راجع به مالکیت ملکی مطرح است و شخص ثالث با هدف اثبات مالکیت خود وارد دعوی شود و ادعا کند که ملک مورد بحث متعلق به اوست و دعوای خواهان برخوانده بی مورد است.

بررسی حالت دوم: شخص ثالث مستقلاً حقی برای خود قائل نیست بلکه خود را ذی‎نفع در محق شدن یکی از طرفین اصلی دعوا می‎داند. مثلاً دعوایی در خصوص مالکیت ملکی که خواهان و خوانده هر یک خود را مالک آن می‎دانند مطرح است و سابقاً شخص ثالثی که حق ارتفاق آن ملک را از خوانده خریداری کرده بخواهد برای اثبات مالکیت خوانده و کمک به او وارد دعوی شود، زیرا شکست او در دعوی باعث از بین رفتن حق ارتفاق مزبور می‎شود. در هر صورت دعوای ورود ثالث از این دو حالت خارج نیست یعنی شخص ثالث یا ادعای حقی برای خود دارد یا به نفع یکی از طرفین وارد دعوی می‎شود.

تشریفات ورود شخص ثالث:

شیوه طرح دعوی:

اولاً: نیاز به دادخواست دارد و مرجع تسلیم دادخواست دادگاهی است که دعوی اصلی در آن مطرح است.

ثانیاً: این دادخواست باید به تعداد خواهان‎ها و خواندگان دعوی اصلی به‎علاوه یک نسخه تهیه شود و رونوشت یا فتوکپی مستندات را الحاق نماید.

ثالثاً: وارد ثالث چون عنوان خواهان را دارد بایستی تشریفاتی را در موقع تقدیم دادخواست رعایت نماید از جمله این‎که به مأخذ و میزان خواسته تمبرالصاق نماید.

رابعاً: تقدیم این دادخواست تا قبل از ختم دادرسی ممکن می‎باشد. لیکن پس از صدور رأی قطعی از دادگاه بدوی یا تجدیدنظر چنان‎چه شخص ثالث از رأی صادره متضرر شود و در جریان دادرسی دخالت نداشته باشد، می‌تواند به‎عنوان ثالث نسبت به آن رأی اعتراض کند.

 

جایگاه شخص ثالث در دعوای اصلی:

دعاوی ورود و جلب شخص ثالث توسط موسسه حقوقی ، شخص ثالث بعد از ورود در دعوی خواهان محسوب می‎شود، تمامی آثار خواهان نسبت به وی جاری است. بدین معنا که هریک از طرفین دعوای اصلی می‎توانند به ورود شخص ثالث ایراد نمایند مثلاً چنان‎چه شخص ثالث نفعی از ذی‎حق شدن یکی از طرفین دعوی ندارد یا ادعای او با خواسته دعوای اصلی مغایر باشد در این مورد دادگاه مکلف است قبل از رسیدگی به دعوی تکلیف ایراد مذکور را معین نماید. یعنی اگر ایراد را وارد بداند قرار رد دعوای ثالث را می‎دهد و ادعای وارد ثالث را قبول نمی‎کند. البته قرار رد دعوای ثالث مانع از این نیست که شخص ثالث دعوای جداگانه مطرح کند یا اگر قرار از دادگاه بدوی صادر شده باشد در مرحله تجدید نظر می‎تواند دادخواست ارایه دهد.

در نهایت بر طبق آنچه تا به حال گفته شد  با توجه به این‎که وارد ثالث در شمار اصحاب دعوی تلقی می شود، می‎تواند نسبت به رأی صادره، در‎خواست تجدیدنظر، فرجام یا اعاده دادرسی کند. با این توصیف در فرضی که دعوای ورود ثالث با یکی از قرارهای قاطع دعوی مانند قرار رد دعوی یا رد دادخواست مواجه شود، وی می‎تواند از قرار صادره تجدید نظرخواهی کند و در صورتی‎که دادگاه تجدید نظر قرار صادره را نقض کند، پرونده را برای رسیدگی ماهوی به‎همراه دعوای اصلی، به دادگاه بدوی ارسال می‎کند.

تفکیک دعوای ثالث از دعوای اصلی:

اگر دادگاه احراز کند که ورود ثالث به انگیزه تأخیر و اطاله دادرسی پرونده اصلی، اقامه شده است مثل اینکه شخص ثالث نشانی خود را در حوزه دیگر یا حتی خارج از ایران تعیین کند که امر ابلاغ به تأخیر افتد، دادگاه می‎تواند حسب ماده ۱۳۳ آیین دادرسی مدنی، دعوی اصلی را از ثالث جدا نماید.هم‎چنین در صورتی این دو دعوی مورد رسیدگی تؤامان قرار خواهد گرفت که رسیدگی به دعوای اصلی منوط به رسیدگی به دعوای ثالث باشد والاّ دادگاه دو دعوی را از هم جدا کرده و در صورت صلاحیت جداگانه تصمیم می‎گیرد.

به‎طور مثال ممکن است ادعای ثالث در نتیجه دادرسی اصلی مؤثر باشد مثلاً جعلیت مبایعه نامه مستند دعوای اصلی بنا به شکایت کیفری ثالث در حال رسیدگی باشد، که در این فرض ضرورت جلوگیری از صدور آراء متعارض ایجاب می‎کند که هر دو پرونده بصورت یکجا رسیدگی شود و لو این‎که تصمیم نهایی مرجع کیفری موجب اطاله شود.

ورود ثالث در مراحل مختلف دادرسی:

با وجود اینکه در ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی در امور مدنی به امکان ورود شخص ثالث در مرحله واخواهی تصریح نشده است، با توجه به اصول دادرسی و با در نظر گرفتن این موضوع که تا این مرحله ختم دادرسی اعلام نشده، امکان ورود ثالث امکان پذیر است. در مرحله تجدیدنظر نیز بر طبق همین ماده تا قبل از ختم دادرسی امکان ورود شخص ثالث وجود دارد؛ ولی با توجه به اینکه رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به‌جز در موارد خاص بدون تعیین وقت دادرسی و بدون حضور طرفین صورت می‌گیرد و حتی ممکن است به محض ارجاع پرونده به شعب تجدیدنظر حتی بدون تعیین وقت نظارت نیز رسیدگی، ختم دادرسی و صدور رای انجام پذیرد؛ بنابراین شخص ثالثی که در این مرحله قصد ورود به دعوا را دارد باید بدون فوت وقت و در اسرع وقت اقدامات لازم را انجام دهد.

ماده ۴۴۱ قانون آیین دادرسی در امور مدنی نیز مقرر می‌دارد: «در اعاده دادرسی غیر از طرفین دعوا شخص دیگری به هیچ عنوان نمی‌تواند وارد دعوا شود». بنا بر این ماده و با توجه به اینکه اعاده دادرسی یکی از طرق فوق‌العاده رسیدگی به دعواست و این مرحله برای موارد خاص مقرر شده است، امکان ورود ثالث در این مرحله وجود ندارد. در مرحله داوری نیز بنا بر تصریح ماده ۴۷۵ همان قانون شخص ثالث در صورت توافق با طرفین دعوا در خصوص ارجاع به داوری و تعیین داور یا داوران می‌تواند در داوری حضور داشته باشد و در صورت عدم توافق به ادعای شخص ثالث، موضوع به صورت مستقل در محکمه رسیدگی می‌شود.

ورود ثالث کیفری و حقوقی:

در دعاوی حقوقی شخص ثالث می‌تواند تا قبل از خاتمه دادرسی وارد دعوا بشود، چه در مرحله بدوی و چه در مرحله تجدیدنظر. لیکن در دعاوی کیفری به دلیل اصل شخصی بودن مجازات و این مهم که کیفر متهم تاثیری در مجازات دیگران ندارد، ورود ثالث پیش بینی نشده است.

ماده ۶۷ قانون آیین دادرسی در امور کیفری که مقرر می‌دارد:

«گزارش‌ها و نامه‌هایی را که هویت گزارش‌دهندگان و نویسندگان آنها مشخص نیست، نمی‌توان مبنای شروع به رسیدگی قرار داد…» که مفهوم مخالف آن این است که گزارش‌هایی را که هویت امضاکنندگان آن مشخص است، مورد توجه قرار داده و به آن‌ها رسیدگی می‌شود.

چنان چه شخصی حقوق خود را رسیدگی در این دعاوی در معرض خطرببیند می‌تواند با تنظیم گزارش یا نامه و پیوست کردن مستندات خود و با رعایت مفاد ماده فوق، مراتب را به مرجع رسیدگی اعلام کند، لیکن تشخیص بهره برداری یا عدم بهره‌ برداری از این گزارش با دادگاه است و این شخص وارد ثالث محسوب نمی‌شود. البته در دعاوی کیفری چنانچه موضوع در خصوص رسیدگی به دعوای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم باشد که وفق ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی در امور کیفری تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی است و مطابق رای وحدت رویه شماره ۵۸۲ مورخ ۲/۱۲/۱۳۷۱ عنوان دعوای حقوقی دارد، چه در مرحله بدوی و چه تجدیدنظر، امکان ورود شخص ثالث در این قسمت از رسیدگی به پرونده کیفری با رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی وجود دارد.

دعوای ورود ثالث جزء مصادیق دعاوی طاری است و از جهت مالی و غیر مالی بودن و پرداخت هزینه‌های دادرسی تابع دعوای اصلی و مرحله ورود به آن دعواست؛ بنابراین شخص ثالث چه در مرحله بدوی، واخواهی یا تجدیدنظرخواهی وارد دعوا شود باید وفق دعاوی اصلی و منطبق با همان مرحله هزینه پرداخت کند.حال در صورتی که شخصی برای طولانی کردن رسیدگی دادگاه به نفع یکی از دو طرف وارد دعوایی بشود،طبق ماده ۱۳۳ قانون آیین دادرسی مدنی که بیان میدارد هر گاه دادگاه احراز کند که دعوای ثالث به منظور تبانی یا اطاله دادرسی است دعوای ثالث را از دعوای اصلی تفکیک و به هر یک به صورت جداگانه رسیدگی می‌کند.

شرایط ابطال دادخواست ورود ثالث‏:

دادخواست ورود شخص ثالث از حیث شرایط لازم و مندرجات الزامی مانند دادخواست اصلی بین خواهان و خوانده است، بنابراین اگر وارد ثالث وظیفه‌ای بر عهده داشته و آن وظیفه را انجام ندهد و بدون انجام آن وظیفه امکان رسیدگی در ماهیت دعوای وی نباشد، به استناد یکی از مواد ۹۵، ۹۶، ۲۵۶ و ۲۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار ابطال دادخواست وارد ثالث صادر می‌شود.‏

اگر شخص ثالث دادخواست، ورود خود را تا نخستین جلسه دادرسی مسترد کند، به استناد بند (الف) ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار ابطال دادخواست وارد ثالث صادر می‌شود.

جلب شخص ثالث:

طبق ماده ۱۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی، خواهان یا خوانده‌ای که قصد جلب شخص ثالث را دارد، باید دلایلی ارایه کنند مبنی بر اینکه ثالث به نحوی به این دعوا مربوط است و می‌توان وی را خوانده قرار داد. البته لازم به ذکر است که دادگاه وارد ماهیت ادعای شخص نمی‌شود و بررسی اینکه آیا واقعاً می‌توان مجلوب ثالث را محکوم کرد یا خیر، نیازمند رسیدگی در ماهیت و برگزاری حداقل یک جلسه دادرسی است.

به موجب ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه شخص ثالثی در موضوع دادرسی اصحاب دعوای اصلی برای خود مستقلا حقی قایل باشد یا خود را در محق شدن یکی از طرفین ذی‌نفع بداند، می‌تواند تا وقتی که ختم دادرسی اعلام نشده است، وارد دعوا شود، چه رسیدگی در مرحله بدوی یا تجدیدنظر باشد.

بر طبق مفاد ماده ۱۳۵قانون ایین دادرسی مدنی:

هر یک از اصحاب دعوا که جلب شخص ثالثی را لازم بداند، می‌تواند تا پایان جلسه نخست دادرسی، جهات و دلایل خود را اظهار کرده و ظرف ۳ روز پس از جلسه با تقدیم دادخواست از دادگاه درخواست جلب او را مطرح کند. در این میان تفاوتی وجود ندارد که دعوا در مرحله نخستین یا تجدیدنظر باشد.

اگر از جانب یکی از اصحاب دعوی علیه شخص ثالثی اقامه دعوی شود، جلب ثالث گفته می‎شود. بنابراین هرگاه در جریان دادرسی هر یک از اصحاب دعوی به جهت حصول منافعی جلب شخص ثالثی را لازم بداند، حق دارد تا پایان جلسه اول دادرسی جهات و دلایل خود را در دادگاه اظهار و سپس ظرف سه روز با تقدیم دادخواست از دادگاه درخواست وارد کردن شخص ثالث را به دادرسی کند.

شخصی که به دادرسی جلب شده چون حکم خوانده را دارد، می‎تواند از تمامی حقوق خوانده از جمله ادعای تقابل و سایر ایرادات برخوردار باشد. 

بنابراین اگر دادخواست جلب ثالث ناقص باشد و پس از اخطار رفع نقض از جانب مدیر دفتر تکمیل نشود قرار رد آن صادر می‎گردد یا این که ثالث برای توضیح حاضر نگردد، قرار ابطال دادخواست صادر می‎شود یا براثر محرز نبودن سمت خواهان قرار رد دعوا صادر می‎گردد. البته رد یا ابطال دادخواست یا رد دعوی ثالث مانع ورود او در مرحله تجدید نظر نخواهد بود.

از جمله شرایط دیگر دعوای جلب ثالث این است که به شرط داشتن ارتباط با دعوای اصلی یا دارای منشأ واحد بودن، قابل طرح است و از دعوای اصلی چه از جهت رسیدگی و چه از جهت حکمی تبعیت می‌کند. در واقع، دعوای طاری دعوایی است که در اثناء رسیدگی به دعوای دیگر از طرف اصحاب دعوی یا ثالث اقامه می شود، خواه اصحاب دعوی یا ثالث بر یکدیگر اقامه کنند یا بر ثالث و یا ثالث بر یکی از اصحاب دعوی اقامه کند.

دعاوی طاری مانند دعوای متقابل، ورود و جلب ثالث که به تبع دعوای اصلی مطرح می شود، ماده ۱۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی لزوم تأثیر اتخاذ تصمیم در یک دعوی، در دعوای دیگر را مصداق ارتباط دعاوی طاری با دعوای اصلی می‌داند.

مطالب حقوقی مجله حقوقی آوا این امکان را به شما میدهد تا با مطالعه ی این مجله ی حقوقی دانش حقوقی خود را باتوجه به مسایل روز جامعه بالا برده و  به شما کمک میکند تا قبل از هر اقدام حقوقی مسیر حقوقی درستی انتخاب کرده و از راهکارهای قانونی آن مطلع شوید.موسسه جقوقی آوا برای تحقق بخشیدن به این امر امکان مشاوره حقوقی حضوری و تلفنی و همجنین مشاوره از طریق شبکه های مجازی فراهم کرده است.

در حال ارسال
نظرات کاربر
۰ (۰ رای)

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی آوا

برای تماس برروی شماره زیر کلیک نمایید

02122020699