بررسی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط موسسه حقوقی

بررسی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط موسسه حقوقی

 

بررسی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط موسسه حقوقی:

موسسه حقوقی آوا در این مقاله به تعریف عواملی خواهد پرداخت که رافع مسئولیت کیفری می باشند، به بیان دیگر این موارد مشمول اعمالی می شوند که، در صورت وجود آنها شخص مرتکب قابل مجازات کیفری نخواهد بود.

در صورت کسب اطلاعات بیش تر می توانید به سایت مجله موسسه حقوقی آوا به نشانی   http://avalegalmag.ir/ مراجعه نمایید و از مشاوره حقوقی بهره مند شوید.

 

مقدمه:

عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط موسسه حقوقی : اعمال و رفتار های مجرمانه و هم چنین واکنش جامعه به این دسته از رفتارها، موضوع حقوق جزا را تشکیل می دهند.

این واکنش ها یا در غالب مجازات می باشد و یا به شکل اقدامات تامینی و تربیتی نمایان می شوند.

اما پیش از آن باید اتهامات متهم اثبات شود چراکه با وجود عدم مسئولیت فرد، نمی توان وی را مجازات نمود.

در مواردی هم علی رغم وقوع جرم به دلیل عوامل رافع مسئولیت کیفری، مجرم از مجازات تبرئه می شود که در ادامه این مقاله به بررسی انواع آن خواهیم پرداخت.

 

در ابتدا باید به تعریف جامع و کاملی از عوامل رافع مسئولیت بپردازیم و سپس بررسی عوامل رافع کیفری را به میان بیاوریم.

 

تعریف عوامل رافع مسئولیت کیفری:

اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی نسبت به رفتار مجرمانه خود به دو دسته تقسیم می شوند،

۱-افراد دارای مسئولیت کیفری.

۲-افراد فاقد مسئولیت کیفری.

اشخاص دارای مسئولیت کیفری افرادی هستند که با توجه به درک و اراده و اختیار خود مرتکب رفتار مجرمانه شده اند و باید مسئولیت رفتار مجرمانه خود را برعهده بگیرند.

 در مقابل حالات و عوامل مختلفی وجود دارد که رافع مسئولیت کیفری شخص می شود و از هرگونه ضمانت اجرای کیفری منع می شوند، ولی  در عین حال مسئولیت جبران خسارت وارده همچنان برعهده این افراد باقی می ماند.

این عوامل که به عنوان عوامل رافع مسئولیت کیفری نامیده می شوند، عبارتند از:

صغر، جنون، اشتباه، اجبار، مستی و بیهوشی.

 

موسسه حقوقی آوا با ارائه مشاوره حقوقی در زمینه ، ( عوامل رافع مسئولیت مسئولیت کیفری) به شرح کامل آنها می پردازد تا با مطالعه و بررسی آنها از هر گونه ابهامی جلوگیری شود و عوام بدانند دقیقا در چه صورتی از اجرای مجازات در خصوص جرم ایجاد شده،از اعمال مجازات معاف خواهند بود.

 

با موسسه حقوقی ما (موسسه حقوقی آوا) در ادامه این مقاله همراه باشید و در کسب اطلاعات و راهنمایی بیشتر می توانید به مجله حقوقی آوا به نشانی http://avalegalmag.ir/ مراجه نمایید و از سایر مقالات حقوقی در خصوص دعوای خود بهترین مشاوره حقوقی را دریافت نمایید و در صورت ایجاد قرارداد در موسسه حقوقی آوا بهترین وکیل را اتخاذ نمایید.

 

مطالب بیشتر  روش های از بین بردن سوء پیشینه کیفری

 

بررسی عوامل رافع مسئولیت کیفری:

۱-صغر:

به موجب قانون مدنی ماده ۱۴۷: سن بلوغ در دختران ۹ سال و در پسران ۱۵ سال تمام قمری می باشد. بنابراین افراد پایین تر از این سنین، صغیر محسوب شده و فاقد مسئولیت کیفری می باشند، چرا که از نظر قانون گذار به توانایی ادراک و فهم ماهیت افعال خویش و تبعات آن واقف نیستند. صغیر به دو دسته صغیر ممیز و صغیر غیرممیز تفکیک می شود.

صغیر غیرممیز شخصی است که به طور کلی فاقد قوه تشخیص و ادراک می باشد.

و به موجب فقه به کودکان زیر ۷ سال صغیر غیرممیز می گویند، به طرقی که هنوز قابلیت شناختن و تمیز خوب از بد را ندارند.

 

صغیرممیز، به کودکی که حد فاصل بالای هفت سال و زیر سن بلوغ باشد، گفته می شود.

 این افراد از قابلیت تشخیص حداقلی برخوردار می باشند و هنوز به در جه ای نرسیده اند که بتوانند به تنهایی به امور خویش رسیدگی نمایند و هم چنین برای انجام امور حقوقی و مالی خویش نیاز به ولی، وصی یا قیم خواهند داشت.

 

 

۲-جنون:

به اخلال در قوه ادراک و تمیز به اصطلاح دیوانگی (جنون) می گویند.

 جنون از موارد حجر محسوب شده و فرد را از تصرف در اموال و امور مالی خویش منع می کند.

 جنون به دو دسته تقسیم می شود، که عبارتند از:

 ۱-جنون مستمر یا دائمی.

 ۲-جنون موقت یا ادواری.

جنون مستمر یا دائمی: منظور از جنون مستمر آن است که شخص به دلیل بیماری یا ضعف قوای دماغی دائما (بطور همیشگی) دچار اخلال است.

جنون موقت یا ادواری: منظور ازجنون ادواری، حالتی است که فرد به دلیل اختلال هیجانی و عاطفی برای مدتی (نه همیشه) قوه تمیز خود را از دست می دهد و تا رفع این مدت حق هیچ گونه اعمال حق یا بهره بردن از حقوق و اموال خویش را ندارد.

 

جهت کسب اطلاعات بیش تر می توانید به سایت موسسه حقوقی آوا به نشانی avalegal.ir  مراجعه کرده و از مشاوره حقوقی آنلاین بر خوردار شوید. در صورت تمایل می توانید از طریق شماره تلفن های درج شده در سایت با موسسه حقوقی آوا نماس گرفته و از مشاوره حقوقی رایگان بهره مند شوید.

 

سومین مورد از موارد رافع مسئولیت کیفری (اشتباه) می باشد که به تعریف آن می پردازیم.

اشتباه:

هنگامی که از اشتباه سخن به میان می آید، می بایست میان اشتباه حکمی و اشتباه موضوعی تفاوت قائل شد.

۱-اشتباه حکمی: مربوط به جهل انسان نسبت به حکم قانون گذار و در نتیجه درک غلط از مقررات قانونی می باشد که اگر آگاهی شخص در این زمینه وجود داشته باشد، فرد، مرتکب آن اشتباه نمی گشت.

در نتیجه، جز در موارد استثنائی جهل و اشتباه به حکم قانون رافع مسئولیت کیفری نمی باشد.

 ۲-اشتباه موضوعی:این نوع اشتباه ناشی از موضوع، ماهیت رفتار و نفس عمل مجرمانه می باشد. هم چنین در جرایم عمدی به علت زائل کردن قصد که نتیجه آن سبب ممانعت از تحقق جرم می شود، عامل رافع مسئولیت کیفری مجرم می شود.

 

مطالب بیشتر  قرار بازداشت موقت – حقوق متهم

۴-اجبار:

چهارمین مورد از موارد رافع مسئولیت کیفری، اجبار می باشد.

اجبار در معنای وسیع شامل اکراه و اضطرار می شود.

در واقع اجبار حالتی است که فرد به موجب مشکلات و فشارهای شخصی و درونی یا فشارهای بیرونی، مرتکب جنایت می شود.

در واقع اجباری رافع مسئولیت کیفری می شود که، عادتا قابل تحمل نباشد، حاصل خطای اولیه و قبلی شخص مرتکب نباشد، خطر قریب الوقوع بوده و برای دفع آن چاره ای جز ارتکاب به فعل مجرمانه وجود نداشته باشد.

 

 

۵-مستی و بیهوشی:

پنجمین مورد از موارد رافع مسئولیت کیفری، مستی و بیهوشی می باشد.

شخص مست به دلیل نداشتن قصد ارتکاب جرم، مسئولیت کیفری نخواهد داشت.

البته فرق است میان شخصی که بر اثر مصرف مشروبات الکلی فاقد اراده و قصد شده،

با فردی که به قصد ارتکاب جرم و برای دفع ترس و جمع کردن شهامت و شجاعت خود اقدام به نوشیدن مشروبات الکلی می نماید.

 

در حالت دوم، فرد نه تنها به کیفر عمل مجرمانه خود می رسد بلکه به دلیل مصرف مشروبات الکلی نیز مجرم بوده و قابل پیگرد قانونی خاص خود آن جرم خواهد بود.

بیهوشی یا خواب  به حالتی اطلاق می شود  که فرد اختیاری بر رفتار و اعضای خود ندارد، حال اگر در این میان مرتکب جرمی شود به دلیل عدم مسئولیت کیفری اتهام مجرمانه ای بر فرد مترتب نخواهد بود.

مثل مادری که در کنار نوزاد شیرخوار خود خواب بوده و در حین چرخیدن در خواب ضربه کشنده بر نوزاد خود وارد کرده است.

اما اگر فرد آگاه باشد که ممکن است در حالت خواب، بیهوشی یا هیپنوتیزم مرتکب رفتار مجرمانه شود و با این علم بخوابد، هر رفتاری که در خواب از وی سر بزند مشمول جرم کیفری می باشد و قابل مجازات خواهد بود.

جهت کسب اطلاعات بیش تر می توانید به سایت موسسه حقوقی آوا به نشانی avalegal.ir  مراجعه کرده و از مشاوره حقوقی آنلاین بر خوردار شوید. در صورت تمایل می توانید از طریق شماره تلفن های درج شده در سایت با موسسه حقوقی آوا نماس گرفته و از مشاوره حقوقی رایگان بهره مند شوید.

 

مطالب بیشتر  ضرب سکه ی تقلبی

حال می پردازیم به بررسی عوامل رافع مسئولیت کیفری و نقش آن در مشارکت در جرم.

 

الف) از لحاظ مسئولیت سایر افراد (معاون یا شرکا):

در عوامل رافع مسئولیت، عدم مجازات مجرم، شخصی بوده و قابل تسری به معاونان و یا سایر شرکای جرم نمی باشد.

در نتیجه عوامل رافع مسئولیت کیفری شامل خود فرد می باشد نه افراد دیگر.

 

ب) مسئولیت مدنی:

عوامل رافع مسئولیت کیفری، ضمانت کیفری جرایم را از بین می برند ولی در ضمانت مدنی که همان جبران خسارت تلقی می شود، نقشی نداشته و مسئولیت مدنی فرد مجرم همچنان باقی خواهد ماند.

هم چنین شایان ذکر است که مجرم باید به جبران خسارت و ضرر و زیان وارده بر مجنی علیه مبادرت نماید و آن را جبران کند.

 

ج) به لحاظ بار اثبات:

هنگامی که مجرم یا وکیل او ادعای وجود عوامل رافع مسئولیت را می نمایند بار اثبات این ادعا بر دوش آنان خواهد بود.

البته این روش همیشگی نمی باشد چراکه در برخی موارد متهم در ظاهر شامل عوامل رافع مسئولیت هست ولی بزه دیده یا مدعی العموم اعتقاد دارند که فرد در زمان ارتکاب جرم از عوامل رافع مسئولیت کیفری بری بوده و باید به سزای عمل مجرمانه خود برسد.

در این حالت بار اثبات بر دوش مجنی علیه یا دادستان خواهد بود.

 

د) به لحاظ رسیدگی شکلی:

روند دادرسی در عوامل رافع مسئولیت کیفری به یک شکل ثابت نمی باشد. به طور مثال در جرایمی که مربوط به اطفال می باشد، قاضی دستور به نگهداری در کانون یا انجام اقدامات تامینی و تربیتی می دهد.

 در مورد جنون حین ارتکاب به جرم و جنون حین رسیدگی به ترتیب قرار موقوفی تعقیب و توقف تعقیب تا زمان افاقه صادر خواهد کرد.

هم چنین در اجبار قرار موقوفی تعقیب و در اشتباه اگر پرونده در دادسرا باشد قرار منع تعقیب و اگر پرونده به دادگاه ارجاع شده باشد حکم برائت صادر می گردد.

 

موسسه حقوقی آوا با بهترین وکلا و مجرب ترین آنها آماده پذیرش دعاوی شما در تمامی زمینه های حقوقی خواهد بود و شما می توانید از طریق تلفن های درج شده در سایت موسسه حقوقی آوا جهت تعیین وقت و مشاوره حقوقی رایگان تماس حاصل فرمایید.

در حال ارسال
نظرات کاربر
۰ (۰ رای)

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی آوا

برای تماس برروی شماره زیر کلیک نمایید

02122020699